DE TERMINOLOGIE

Het juridisch jargon (vaktaal) dat gebruikt wordt is voor een leek niet altijd duidelijk. Hieronder volgt een overzicht van de meest voorkomende terminologie.

Eiser: is diegene die de procedure start.
Verweerder: is diegene die door de eiser wordt opgeroepen om voor de rechtbank te verschijnen.
Appellant: is diegene die hoger beroep aantekent.
Geïntimeerde: is diegene die door de appellant opgeroepen wordt om in hoger beroep te verschijnen.

Besluiten of Conclusies: schriftelijke uiteenzetting van de standpunten van de partijen.
Conclusietermijnen: termijnen vastgesteld door de rechtbank binnen dewelke partijen hun conclusies ter griffie moeten neerleggen.
Pleitdatum: datum waarop de zaak wordt gepleit.

Rechtsplegingsvergoeding: is een vergoeding die door de verliezende partij moet betaald worden aan de winnende partij.
Sedert 1 januari 2008 is het bedrag van deze vergoeding aanzienlijk verhoogd. Voor de geschillen die betrekking hebben op niet in geld waardeerbare vorderingen( de meeste familierechterlijke zaken) bedraagt het basisbedrag van de vergoeding 1.200 euro, het minimumbedrag 75 euro en het maximum 10.000 euro.
Gerechtskosten: zijn alle kosten die betaald worden ter griffie of aan de gerechtsdeurwaarder bvb.deze noodzakelijk om de procedure in te leiden (dagvaardingskosten, rolrecht), vergoeding uitbetaald aan de getuigen, kosten van betekening van het vonnis, rolrecht hoger beroep, betrapping overspel. De rechtsplegingsvergoeding behoort hier eveneens toe.

Expeditie van een vonnis: is een bijzondere kopij van het vonnis dat maar in één exemplaar wordt afgeleverd. Deze dient ter griffie besteld en betaald te worden.
De expeditie wordt ter beschikking gesteld van de gerechtsdeurwaarder en wordt door hem betekend aan de andere partij.
Zodra het vonnis betekend is begint de beroepstermijn van één maand te lopen.
Betekening is tevens noodzakelijk om het vonnis door de gerechtsdeurwaarder gedwongen te laten uitvoeren wanneer de andere partij in gebreke blijft om dit vrijwillig te doen.
Betekening van een vonnis: de gerechtsdeurwaarder geeft de expeditie van het vonnis af in opdracht van de ene partij aan de andere partij.
Uitvoerbaar bij voorraad: wanneer een vonnis uitvoerbaar is bij voorraad dan betekent dit dat dit onmiddellijk kan worden uitgevoerd zelfs indien er verzet of hoger beroep wordt aangetekend.
Verwijzing naar de rol: een zaak wordt door de rechtbank voor onbepaalde termijn uitgesteld.
Een pleitdatum aanvragen: wanneer de zaak naar de rol verzonden is moet één van de partijen aan de rechtbank vragen om een datum vast te stellen waarop te zaak kan gepleit worden.

Advies van het openbaar ministerie: telkenmale de rechtbank moet oordelen omtrent gezag en verblijf van de kinderen moet de procureur des konings vooraf een advies meedelen aan de rechtbank. De uiteindelijke beslissing wordt genomen door de rechtbank.

Vonnis: is de beslissing van de rechtbank
Arrest: is de beslissing van het hof van beroep
Beroepstermijn: de termijn waarbinnen hoger beroep kan worden aangetekend. Dit is ofwel één maand na de betekening of één maand na datum van de gerechtsbrief alnaargelang de gevoerde procedure.
Een vonnis in kracht van gewijsde: is een vonnis waarvoor de beroepstermijn verstreken is en dat bijgevolg definitief is.

Provisie op ereloon: is een voorschot dat in de loop van de procedure wordt gevraagd door de advocaat
Staat van ereloon en kosten: is een berekening van de vergoeding die verschuldigd is aan de advocaat voor de kosten die gemaakt werden en voor het ereloon dat verschuldigd is.
Pro-Deo: bepaalde categorieën van personen kunnen steeds de bijstand krijgen van een kosteloze raadsman. Hetzelfde geldt voor diegene die onder bepaalde inkomstengrenzen vallen.
Kosteloze rechtsbijstand: voor personen met een laag inkomen kan ter griffie van de rechtbank van eerste aanleg een verzoekschrift neergelegd worden teneinde rechtsbijstand te verkrijgen. Er dient dan geen vergoeding te worden betaald aan de gerechtsdeurwaarder noch gerechtskosten te worden betaald.

Getuigenverhoor: de rechtbank heeft de toelating om een aantal personen op te roepen als getuigen. Deze worden onder ede verhoord door de rechter en hun getuigenis wordt genoteerd door de griffier in aanwezigheid van de partijen en hun raadsman.
Hoorrecht van de minderjarige: kinderen kunnen gehoord worden door de rechtbank inzake gezag,verblijf en onderhoudsbijdrage. De uiteindelijke beslissing behoort toe aan de rechtbank.
Maatschappelijk Onderzoek of Sociale Studie: indien de rechtbank een beslissing moet nemen over het gezag en verblijf van de kinderen dan kan er opdracht gegeven worden aan de daartoe bevoegde diensten om een onderzoek te voeren omtrent de situatie van de ouders en de kinderen.
Deskundig onderzoek: in dezelfde context kan er tevens advies gevraagd worden aan een deskundige, meestal een psychiater of psycholoog.
Strafonderzoek: is het onderzoek dat wordt gevoerd in opdracht van de onderzoeksrechter of de procureur des konings naar aanleiding van een strafbaar feit.

Minderjarige: alle jongeren beneden 18 jaar.

Inventaris: Op verzoek van één van de echtgenoten kan de rechtbank, in het kader van de procedure dringende en voorlopige maatregelen, een notaris aanstellen om een inventaris op te maken van alle goederen van de echtgenoten.
De inventaris wordt afgesloten met een verklaring onder eed van beide echtgenoten dat zij geen goederen hebben verduisterd.
Indien dit naderhand toch het geval blijkt te zijn dan kunnen zij strafrechterlijk vervolgd worden wegens het plegen van meineed.
Verzegeling: Indien de vrees bestaat dat één van de echtgenoten goederen zal verduisteren dan kan de andere echtgenoot een éénzijdig verzoekschrift neerleggen eneinde de gemeenschappelijke goederen te laten verzegelen.