VERGELIJKING TUSSEN WETTELIJK en FEITELIJK SAMENWONEN

Samenlevingsvorm maakt geen verschil uit voor de volgende punten:

De gemeenschappelijke kinderen:
Sinds de wet van 13.04.95 is de gezamenlijke uitoefening van het ouderlijk gezag en de wet van 18 juli 2006 tot het bevoorrechten van het verblijfsco-ouderschap als prioritair te onderzoeken verblijfsregeling de algemene regel voor ALLE ouders of ze nu samenwonen of niet, gehuwd zijn of niet.
Enkel de rechtbank kan de uitzonderingsregel, nl. de uitsluitende uitoefening van het ouderlijk gezag aan één van de ouders met een recht op persoonlijk contact voor de andere ouder, opleggen of het akkoord van de ouders hieromtrent homologeren bij vonnis.
Ouders zijn steeds onderhoudsplichtig tegenover hun kinderen.

Roerende goederen (meubilair of geld):
Indien niet kan bewezen worden dat één van de partners eigenaar is dan worden de goederen vermoed aan beide in onverdeeldheid toe te behoren.

Onroerende goederen:
Eigendomsrecht wordt bewezen door de notariële akte.

Onderhoudsplicht tussen de partners:
In tegenstelling tot de onderhoudsplicht tussen gehuwden is er geen onderhoudsplicht tussen partners.

Erfrecht:
Er is geen erfrecht voorzien voor feitelijk samenwonenden, deze erven bijgevolg niet automatisch van elkaar doch kunnen elkaar uitdrukkelijk bevoordeligen via testament en dit weliswaar rekening houdend met de rechten van de eventuele reservataire erfgenamen.
Bij wet van 28 maart 2007 werd een erfrecht ingevoerd voor de wettelijk samenwonenden. De langstlevende partner heeft automatisch het recht op het vruchtgebruik van de gezinswoning en de huisraad. De draagwijdte van de nieuwe erfwet is bijgevolg beperkt temeer daar samenwoners ook de mogelijkheid hebben om hun partner bij testament te onterven. Wettelijke samenwoners kunnen elkaar via  testament uiteraard ook bijkomend bevoordeligen doch zij zijn eveneens verplicht om rekening te houden met de rechten van de eventuele reservataire erfgenamen.

Samenlevingscontract:
Alle samenwonenden kunnen een samenlevingsovereenkomst afsluiten.
Een samenlevingscontract regelt de vermogensrechtelijke aspecten van de samenwoning bvb. boedelbeschrijving, opdeling van de kosten per partner, vastleggen van de bijdrage in de huishouding van elke partner en eventueel van de beëindiging ervan.

 

Samenlevingsvorm maakt wel verschil uit voor de volgende punten:

Bescherming van de gezinswoning:
Enkel voor wettelijk samenwonenden.

Hoofdelijke aansprakelijkheid voor schulden van de huishouding:
Enkel voor wettelijk samenwonenden.

Verplichting tot bijdrage in de kosten van de samenwoning naar evenredigheid van de inkomsten:
Enkel voor de wettelijke samenwonenden.

Successierechten:
Wettelijk samenwonenden worden onmiddellijk gelijkgeschakeld met gehuwden terwijl feitelijke samenwonenden één jaar moeten gedomicilieerd zijn op het zelfde adres. Dit betekent in concreto dat er zeer lage successierechten verschuldigd zijn bij overlijden van één van de partners.

Belastingen:
Vanaf het aanslagjaar 2005 (inkomsten 2004) worden de wettelijk samenwonenden gezamenlijk fiscaal belast net zoals de gehuwden.

Samenlevingscontract:
Moet voor de wettelijk samenwonenden steeds notarieel geregeld worden, de feitelijk samenwonenden hebben de keuze tussen een onderhandse of notariële akte.